Debata poświęcona odporności informacyjnej Unii Europejskiej, która odbyła się w dniu 28 maja 2026 r. we Wrocławiu, połączyła teorię z praktycznymi rekomendacjami ekspertów i uczestników.
Wydarzenie zainaugurował warsztat prowadzony przez Rafała Gwizda z Komisji Europejskiej, podczas którego uczestnicy uczyli się odróżniać celową dezinformację od nieświadomej misinformacji. W części praktycznej analizowano podatne na manipulację nagłówki prasowe i materiały wideo oraz ćwiczono weryfikację faktów przy użyciu popularnych narzędzi fact-checkingowych, takich jak Demagog czy EUvsDisinfo. Prowadzący zwrócił przy tym uwagę na kluczową rolę higieny cyfrowej i regularnego odpoczynku od sieci.
Główna dyskusja, otworzona przez Joannę Sterzyńską-Linberg, skupiła się na ewolucji współczesnych zagrożeń w przestrzeni cyfrowej. Katarzyna Sumisławska z Europejskiego Centrum Odporności Demokratycznej KE przybliżyła systemowe działania Unii Europejskiej, która buduje mechanizmy obronne – na przykład w ramach tzw. „tarczy demokratycznej” – w odpowiedzi na rozwój sztucznej inteligencji i operacji wpływu. Z kolei Piotr Kaszuwara, korespondent wojenny, porównał rosyjską propagandę do mutującego wirusa, który od lat precyzyjnie uderza w słabe punkty państw Zachodu oraz regionu Partnerstwa Wschodniego. Ekspert zaznaczył, że najlepszą formą obrony przed tak zindywidualizowanymi atakami jest powszechna edukacja i świadomość stosowanych przez Kreml mechanizmów.
Wymiar regionalny oraz oddolny omówiły dr Irina Tkeshelashvili i Martyna Wilk. Dr Tkeshelashvili przybliżyła specyfikę propagandy na przykładzie Gruzji i podkreśliła proaktywną, kluczową rolę organizacji pozarządowych w walce z fałszywymi narracjami. Martyna Wilk z Wrocławskiego Centrum Rozwoju Społecznego zwróciła uwagę na niebezpieczne zjawisko krajowej manipulacji (DIMI), która żeruje na lokalnych lękach i emocjach obywateli. Choć celem dezinformacji jest wywołanie w nas poczucia bezsilności, prelegentka wskazała, że skuteczną barierą ochronną jest budowanie zaangażowania i odporności społecznej na poziomie małych miast i gmin.
W podsumowaniu spotkania oraz w trakcie dyskusji z publicznością eksperci jednoznacznie wskazali, że walka z dezinformacją wymaga działań dwutorowych. Z jednej strony konieczne są odgórne regulacje i rozwój unijnych struktur analitycznych, z drugiej zaś – oddolne wspieranie edukacji medialnej w szkołach, rozwijanie krytycznego myślenia oraz odbudowa mediów lokalnych, których zanikanie tworzy niebezpieczną próżnię informacyjną.
Więcej na ten temat w załączniku:
