Dla rodziców nawet 40- czy 50-letnie córki i synowie wciąż pozostają dziećmi. To przecież oczywistość, nad którą nie trzeba dyskutować. W ostatnim czasie do Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych coraz częściej zgłaszają się 70- i 80-letni rodzice dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Ich dzieci mają już 30, 40, 50, a nawet 60 lat. Rodzice ci zadają sobie jedno, niezwykle trudne pytanie: jaki będzie los ich dzieci, kiedy ich samych zabraknie na tym świecie?

Pan Marian wraz z żoną Julią i synem Mariuszem mieszkają na czwartym piętrze jednego z zabobrzańskich bloków. Zdarza się, że trzeba wnieść syna po schodach, pokonując niemal połowę wysokości piętra, by dotrzeć do mieszkania. – Kiedyś nie sprawiało mi to żadnego problemu. Dzisiaj ledwo dyszę – mówi pan Marian.

Pani Gabriela mieszka z córką, która ma już 50 lat. Ze świadomością, że jej wspaniała córeczka stopniowo traci wzrok, każdego dnia zastanawia się, co będzie dalej. Jak córka poradzi sobie w życiu, kiedy jej zabraknie? To pytanie nie daje jej spokoju.

Z podobnym problemem zwróciła się do nas pani Anna, mieszkająca w jednej z karkonoskich wsi. Jej córka ma niepełnosprawność intelektualną, ale jest fizycznie sprawna. Co więcej, ma niezwykłe uzdolnienia – pisze książki i pięknie rysuje, wykazując duży talent graficzny. – Dzisiaj ja jej pomagam, ale co będzie jutro? Tego nie wiem – mówi pani Anna.

W podobnej sytuacji jest mama 40-letniego mężczyzny, z wykształcenia inżyniera i architekta, który doznał wylewu krwi do mózgu. Dziś, mimo swoich wcześniejszych osiągnięć i wykształcenia, jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej pomocy.

Takie pytania zadają sobie nie tylko rodzice, którzy zgłaszają się do Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych. To problem znacznie szerszy, wykraczający daleko poza granice Jeleniej Góry i województwa dolnośląskiego.

W samej Jeleniej Górze niestety brakuje mieszkań chronionych. – Inicjatywy podejmowane przez Sejmik w latach 2010–2011, zmierzające do wybudowania wspólnie z TBS-em domu przeznaczonego dla osób z niepełnosprawnościami, spełzły na niczym, i to nie z naszej winy – mówi Stanisław Schubert, prezes KSON. – Mieliśmy już przygotowaną grupę 12 rodzin, które dysponowały własnym wkładem finansowym w postaci uwolnionych mieszkań własnościowych. Pierwszy taki blok, za prezydentury Marcina Zawiły, miał stanąć naprzeciwko Straży Pożarnej.

Miasto zaoferowało nawet nieodpłatne przekazanie gruntu, co miało dodatkowo obniżyć koszty inwestycji. Przygotowano również plany, jednak ostatecznie, z nieznanych nam przyczyn, przedsięwzięcie nie doczekało się realizacji.

Tymczasem są miasta, które potrafią w naprawdę dobry sposób rozwiązywać tego rodzaju problemy. Przykładem mogą być Gryfice w województwie zachodniopomorskim, gdzie wypracowano modelowe rozwiązania, warte naśladowania i mogące stanowić inspirację dla innych samorządów.

Coraz częściej pojawiają się również programy wspierające rozwój takiego budownictwa – miejsc, w których młode osoby z niepełnosprawnościami mogłyby najpierw mieszkać pod opieką rodziców, a z czasem, w miarę możliwości, prowadzić bardziej samodzielne życie.

– Jeśli nie wyciągniemy do nich ręki już teraz – mówi jedna z mam – nasze dzieci mogą w przyszłości trafić do DPS‑u. Tam będzie ciepło, ładnie, przestronnie, jedzenie będzie na czas, ale przecież nie będzie tam tej duszy i serca, które daje własny dom.

Właśnie dlatego coraz częściej pojawia się pomysł, aby w Jeleniej Górze powołać stowarzyszenie skupiające rodziców zatroskanych o przyszłość swoich dorosłych dzieci. Ludzi, którzy nie chcą biernie czekać, ale postanowili wziąć sprawy w swoje ręce i wspólnie poszukać rozwiązania. Być może to właśnie właściwy kierunek.

– Ze strony naszej organizacji pozarządowej deklarujemy wszelką pomoc merytoryczną, wsparcie w przygotowaniu projektu, a także wskazanie potencjalnych adresatów i możliwości jego realizacji. Myślę, że można liczyć również na życzliwość lokalnego samorządu oraz samorządu województwa. Potrzebna jest jednak grupa ludzi, którzy będą zdeterminowani, by doprowadzić tę inicjatywę do skutku – podkreśla przedstawiciel KSON.

Taka grupa z pewnością istnieje. Szacuje się, że w samej Jeleniej Górze jest kilkaset rodzin opiekujących się dorosłymi dziećmi z niepełnosprawnościami. Problem polega jednak na tym, że rodziny te są rozproszone i często nie wiedzą o swoim istnieniu ani o tym, że mierzą się z podobnymi troskami.

Pani Gabriela, jedna z inicjatorek pomysłu, od dłuższego czasu przygląda się temu problemowi i jest gotowa zaangażować się w budowanie struktury, która pozwoliłaby przejść od rozmów do konkretnych działań.

Nie można odkładać tego na później. Trzeba działać tu i teraz, tym bardziej że zapowiadanych jest coraz więcej programów i projektów, również europejskich, które mogą stworzyć realne możliwości realizacji tego, co rodzice nazywają po prostu domem wspomagającym – miejscem dającym dorosłym osobom z niepełnosprawnościami bezpieczną przestrzeń do życia, a ich rodzicom poczucie, że przyszłość ich dzieci jest zabezpieczona.

Otwieramy więc dyskusję na ten ważny temat na łamach naszych mediów. Chcemy dotrzeć do rodzin, które mierzą się z podobnymi obawami, i pomóc im nawiązać kontakt. Być może wspólnie uda się stworzyć inicjatywę, która zmieni życie wielu osób.

Czekamy na Państwa głosy, doświadczenia i propozycje. Można pisać na adres jednej z inicjatorek pomysłu: gabula1003@gmail.com lub bezpośrednio do KSON‑u: biuro@kson.pl.

Zapraszamy i zachęcamy do wsparcia inicjatywy.